• Een drukke nacht

    Van de centralist krijg ik informatie over de aanrijding. Op de N304 heeft er een aanrijding plaatsgevonden waarbij één of twee herten zijn aangereden. Het telefoonnummer van de melder is 06 21...

     

    Wanneer ik de melder aan de telefoon krijg, hoor ik een vrouwenstem die nog natrilt van wat er zich kort daarvoor heeft afgespeeld. Ze vertelt dat ze van haar werk kwam en voorbij de heide van ’t Leesten één of mogelijk twee herten plotseling voor de auto kreeg en niet meer kon remmen. Ze heeft er in ieder geval één geraakt, durfde niet te stoppen en is meteen doorgereden naar huis vanwaar ze de politie gebeld heeft. Ik bedank haar voor de melding en zeg dat ik meteen naar de desbetreffende plek toe zal gaan.

     

    De verbinding is nog maar net verbroken, of pieper gaat alweer. Het gaat om dezelfde melding. Een nachtpatrouille van de Koninklijke Marechaussee staat bij de eerder aangereden herten en heeft voor de veiligheid één rijbaan afgesloten. Eén hert ligt dood, de andere leeft nog en kan niet meer lopen. Ook wordt nu de exacte plek doorgegeven.

     

    Aanrijding met damhindes

    Tien minuten later zie ik het blauwe zwaailicht van de Marechaussee auto oplichten in het aardedonker. Ter plekke snel de situatie ingeschat: om wat voor herten gaat het; is het ene hert inderdaad dood; is het veilig om een vangschot af te vuren; staat er mogelijk nog een kalf in de bosrand?

     

    Het blijkt te gaan om twee damhindes, een hinde die doodligt en een smaldier dat de kop nog omhoog heeft, maar vanwege gebroken poten niet meer overeind kan komen. Met een vangschot maak ik snel een einde aan de lijdensweg van dit dier. De twee dammen worden in de kar gesleept, de marechaussees bedankt en dan weer terug naar Apeldoorn.

     

    Het smaldier was na het ontwijden prima geschikt voor consumptie en ligt diezelfde nacht nog bij de poelier in de koeling, de hinde heeft waarschijnlijk de zwaarste klap opgevangen en was van binnen helemaal kapot. De volgende morgen zal ik haar als biomassa in het bos terugleggen. Het is inmiddels al vijf uur geweest wanneer ik weer onder de warme dekens kruip.

    Foto: Robert-Jan Asselbergs

  • Valwildpiket​

    Bovenstaande is een beschrijving van één van de meldingen die ik tijdens een piketweek van het afgelopen jaar kreeg. Sinds 1 januari 2018 ben ik vrijwilliger in de valwildpiketploeg Apeldoorn-Zuid. Hoewel ik door de jacht al aardig wat ervaring had in het omgaan met wild, was het afhandelen van wildaanrijdingen toch helemaal nieuw voor me en best even wennen. Elke zeven weken een week lang 24 uur per dag paraat, de agenda grotendeels vrijhouden, altijd de pieper en de telefoon bij je dragen en ’s avonds het biertje inwisselen voor de 0.0%. Daarnaast is de aanblik van een dood en soms kapotgereden dier is niet altijd even fraai. Toch geeft dit werk voldoening: Je levert een bijdrage aan de verkeersveiligheid en voert op een respectvolle manier de slachtoffers af.

     

    Op de Veluwe en in de Achterhoek wordt de afhandeling van het valwild geregeld door de Stichting Groennetwerk (SGN). Deze stichting heeft met de wegbeheerders (rijk – provincie – gemeente), de politie en de marechaussee binnen het werkgebied overeenkomsten afgesloten waarin is geregeld dat de SGN ervoor zorgt dat al het aangereden grofwild, maar ook dassen, vossen en marters van de weg en uit de nabijheid van de weg verwijderd en afgevoerd wordt. Het werkgebied van de SGN is verdeeld in regio’s waarin een team van boa’s en vrijwilligers de piketdiensten voor hun rekening neemt en zijn er 365 dagen van het jaar en 24 uur per dag enkele tientallen mensen beschikbaar om aanrijdingen en incidenten met wilde dieren af te handelen.

     

    Nazoeken met zweethond​

    Wanneer een aangereden dier gewond het bos in vlucht, is de nazoek met een goede zweethond een verplichting. Wordt het aangereden dier niet in de directe nabijheid van de PvA aangetroffen en kan de eigen hond het dier niet vinden, dan wordt een specialist van de SWN benaderd en gevraagd op de aangegeven locatie een nazoek te doen. Alles bedoeld om onnodig lijden van het aangereden dier te voorkomen.

    Foto: Lonneke Wiggers

  • Onverwachte reacties

    Tijdens het valwildpiket krijg je ook te maken met mensen die vaak nog erg onder de indruk zijn van hetgeen er heeft plaatsgevonden en soms niet eens weten wat er precies is gebeurd, of uit welke richting het wild kwam en waarheen het is gevlucht. Soms krijg je een reactie die je totaal niet verwacht. Zo vertelde een mevrouw me eens dat ze het zwijn echt niet expres had aangereden. Of de jonge dame die een ree had aangereden en, nadat ik haar belde, op mijn advies een deken over de kop van het gewonde dier had gelegd. Het beestje leefde nog en had duidelijk flinke stress. Mogelijk zou het zo wel rustiger worden. Toen ik ter plekke uit de auto stapte, trok ze met een ferm gebaar de deken van de kop en zei ‘Kijk, dit is ‘em’. Waarop het ree opsprong en op drie poten een weiland in rende, tussen de verbaasd kijkende koeien.

     

    Op een drukke provinciale weg was een roodwild kalf aangereden. Terwijl ik bezig was het kalf in de aanhanger te leggen en af te voeren, kwam een hinde plotseling het bos uit en rende zo pardoes de weg op. Door het zwaailicht op mijn auto was het overige verkeer gewaarschuwd en had de snelheid aangepast. De hinde liep tussen de langzaam rijdende auto’s door en verdween weer het bos in. Ik had hier geen goed gevoel over: de binding tussen hinde en kalf is zo groot dat ik bijna zeker wist dat ze weer terug zou komen om haar kalf te zoeken. ’s Avonds rond half 12 ging de pieper weer: een aanrijding met een hinde op dezelfde weg...

     

    Veelzijdig werk

    Luisteren naar het verhaal van een onfortuinlijke bestuurder, geruststellen en vertellen over het gedrag van wilde dieren werkt, zo heb ik ervaren, altijd goed. Is de melder niet meer ter plaatse, dan wordt een telefoontje of een sms’je met de boodschap dat het dier wel of niet is aangetroffen altijd op prijs gesteld. Tot slot vindt er altijd een terugkoppeling plaats met de meldkamer van de politie, waarbij je ook merkt dat de centralist vaak geïnteresseerd is in het verhaal achter de melding die zij hebben gekregen.

     

    Niet alleen op de Veluwe en in de Achterhoek zijn valwildverlofhouders actief: in het hele land zijn er honderden professionals en vrijwilligers betrokken bij de afhandeling van ongelukken met wild. Bij nacht en ontij wordt er een beroep op hen gedaan om de (dierlijke) slachtoffers van een aanrijding te bergen.

     

    Jan van der Vlies

    Vrijwilliger Valwildpiket
    Stichting Groennetwerk